Trong thế giới ẩm thực phong phú của Việt Nam, phở luôn giữ một vị trí đặc biệt. Tuy nhiên, tại vùng đất cao nguyên Gia Lai, món phở truyền thống ấy lại được sáng tạo thành một biến thể rất riêng, được người dân nơi đây gọi bằng cái tên thân thuộc: phở khô Gia Lai, hay phở hai tô. Đây không chỉ đơn thuần là một món ăn, mà còn là nét văn hóa ẩm thực độc đáo khiến bất cứ ai đặt chân đến phố núi Pleiku đều phải tò mò và muốn thử một lần trong đời.
Vì sao lại gọi là “phở hai tô”?
Tên gọi “phở hai tô” bắt nguồn từ cách thưởng thức phở khô rất đặc biệt của người Gia Lai. Khác với phở nước truyền thống, phở khô được phục vụ thành hai phần riêng biệt:
- Một tô là phở khô trộn cùng thịt, hành phi, tóp mỡ.
- Một tô là nước lèo nóng hổi, đậm đà được hầm từ xương bò hoặc gà.
Hai tô, hai hương vị kết hợp hài hòa tạo nên trải nghiệm ẩm thực đầy thú vị.
Sợi phở khô Gia Lai – Tinh tế từ nguyên liệu đến cách chế biến
Điểm làm nên “linh hồn” của món phở khô chính là sợi phở. Không giống với bánh phở mềm miền Bắc hay sợi hủ tiếu trong Nam, sợi phở khô Gia Lai tròn, nhỏ và dai, thường được làm từ ba loại gạo phối trộn để đảm bảo độ khô, dẻo và thơm.
Sợi phở sau khi chần nước sôi vẫn giữ được độ dai, không bị bở. Đặc biệt, sau khi trụng, phở phải được trộn và ăn ngay khi còn nóng để giữ trọn vị ngon, không dính bết.
Một tô phở khô chuẩn vị Gia Lai thường bao gồm:
- Sợi phở trắng ngần
- Thịt nạc băm hoặc thịt gà xé
- Tóp mỡ giòn tan
- Hành phi vàng ruộm
Khi thưởng thức, thực khách sẽ tự nêm nếm các loại gia vị theo khẩu vị cá nhân: tương đen, tương ớt, xì dầu, chanh, ớt tươi… Trong đó, tương đen đặc biệt được ưa chuộng là loại tương đậu nành lên men, có vị mặn nhẹ, béo và hơi ngọt, rất hợp để trộn cùng sợi phở. Thêm chút rau thơm như quế, ngò gai, xà lách, món ăn không chỉ dậy hương mà còn trở nên thanh mát, tròn vị hơn.
Đi cùng tô phở khô là tô nước lèo nóng hổi, ninh từ xương bò hoặc gà trong nhiều giờ để cho ra vị ngọt thanh tự nhiên. Mỗi quán lại có công thức gia truyền riêng, có nơi thêm bò viên, có nơi cho cả gà xé hoặc xương hầm để tăng độ béo ngậy và đậm đà.
Khi ăn, người ta thường gắp một đũa phở trộn đậm vị, rồi húp thêm một muỗng nước lèo thơm lừng – một sự kết hợp khiến thực khách không khỏi xuýt xoa. Cũng như các món phở truyền thống, phở khô Gia Lai không thể thiếu đĩa rau tươi ăn kèm:
- Giá đỗ
- Húng quế
- Rau mùi
- Xà lách
Rau giúp món ăn cân bằng lại vị béo, tạo nên tổng thể hài hòa cả về vị giác lẫn dinh dưỡng.
Giữa tiết trời se lạnh và trong lành của phố núi Pleiku, ngồi bên quán nhỏ ven đường, thưởng thức một tô phở khô nóng hổi, vừa đậm đà vừa thanh mát cũng là lúc bạn cảm nhận được trọn vẹn hồn cốt của ẩm thực cao nguyên.
Phở khô Gia Lai là minh chứng rõ ràng nhất cho sự sáng tạo trong ẩm thực Việt Nam, vẫn giữ được hồn cốt phở truyền thống nhưng mang nét riêng của phố núi. Nếu bạn là người yêu ẩm thực và đam mê khám phá văn hóa vùng miền, nhất định phải thử món phở hai tô đặc sản Gia Lai này một lần trong đời.