Ngày 18/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức công bố danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có ba đại diện tiêu biểu của ẩm thực Hà Nội: nghề làm bánh cuốn Thanh Trì, tri thức chế biến và thưởng thức chả cá Lã Vọng cùng nghệ thuật nấu cỗ Bát Tràng. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân Thủ đô mà còn góp phần khẳng định giá trị độc đáo của văn hóa ẩm thực Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Bánh cuốn Thanh Trì – Hồn quê trong từng lớp bánh mỏng
Làng Thanh Trì từ lâu nổi tiếng với nghề làm bánh cuốn, món ăn dân dã nhưng mang đậm bản sắc của ẩm thực Hà Nội. Bánh được làm từ gạo tẻ ngâm, xay thành bột mịn rồi tráng thành lớp mỏng, điểm thêm hành phi vàng ruộm. Khác với nhiều vùng miền khác, bánh cuốn Thanh Trì thường không có nhân, ăn nguội, chấm cùng nước mắm pha vừa miệng và thưởng thức kèm chả quế hoặc chả viên.
Hiện nay, phường Vĩnh Hưng vẫn còn hơn 50 hộ gia đình gắn bó với nghề truyền thống này. Nhiều quán bánh cuốn đã tồn tại qua nhiều thế hệ, không chỉ phục vụ người dân địa phương mà còn cung cấp cho khách buôn khắp nơi, góp phần giữ gìn và lan tỏa nét đẹp ẩm thực cổ truyền.
Chả cá Lã Vọng – Biểu tượng ẩm thực Hà Nội
Khi nhắc đến ẩm thực Hà Nội, không thể bỏ qua chả cá Lã Vọng, món ăn đã trở thành thương hiệu ẩm thực quốc tế. Cá lăng tươi được tẩm ướp, nướng vàng ruộm rồi xào cùng thì là, hành hoa. Khi ăn, thực khách kết hợp với bún, rau thơm, bánh đa nướng và mắm tôm – tất cả hòa quyện tạo nên hương vị đặc trưng khó quên.
Món ăn này còn từng được CNN vinh danh là một trong những món ngon nhất thế giới (2016), xuất hiện trong cuốn sách nổi tiếng “1.000 Places to See Before You Die”, và được bình chọn top 5 trải nghiệm ẩm thực toàn cầu. Chả cá Lã Vọng không chỉ là món ăn mà còn là di sản sống động phản ánh sự tinh tế, sáng tạo của người Hà Nội qua nhiều thế hệ.
Cỗ Bát Tràng – Tinh hoa trong mâm cỗ truyền thống
Bát Tràng xưa nay vốn nổi tiếng với nghề làm gốm nhưng ít người biết rằng nơi đây còn lưu giữ tri thức nấu cỗ truyền thống. Truyền thống lâu đời của vùng đất này gắn liền với mâm cỗ bát trân gồm 6 bát, 8 đĩa, tượng trưng cho sự sung túc và thịnh vượng.
Trong mỗi mâm cỗ, từng món ăn được chế biến công phu như canh măng mực, su hào xào mực, hay nem chim câu. Đây không chỉ là bữa ăn mà còn là sự kết tinh của văn hóa, phong tục và tình cảm gia đình, phản ánh sự khéo léo, tinh tế của phụ nữ Bát Tràng trong nghệ thuật ẩm thực.
Động lực phát triển du lịch bền vững
Bánh cuốn Thanh Trì, chả cá Lã Vọng và cỗ Bát Tràng được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ khẳng định giá trị độc đáo của ẩm thực Hà Nội, mà còn mở ra cơ hội lớn cho ngành du lịch. Du khách đến với Hà Nội sẽ không chỉ tham quan danh lam thắng cảnh, làng nghề truyền thống, mà còn được thưởng thức những món ăn mang đậm dấu ấn văn hóa, lưu giữ ký ức nhiều thế hệ.
Các chuyên gia đánh giá, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản ẩm thực chính là chìa khóa để xây dựng thương hiệu du lịch bền vững, đồng thời tạo động lực để cộng đồng địa phương tiếp tục giữ nghề và truyền lại tinh hoa cho thế hệ sau.